ASME: SYBIRACY OBCHODZĄ ROCZNICĘ WYWÓZKI - artykuł Antoniego Zambrowskiego

Publicystyka Antysocjalistycznego Mazowsza

SYBIRACY OBCHODZĄ ROCZNICĘ WYWÓZKI - artykuł Antoniego Zambrowskiego Wysłane wtorek, 10, lutego 2004 przez Krzysztof Pawlak

Związek Sybiraków obchodzi 10 lutego rocznicę wywózki przez stalinowskie NKWD Polaków z okupowanych po 17 września 1939 roku polskich Kresów Wschodnich. 10 lutego 1940 roku - po kilku zaledwie miesiącach sowieckich rządów ruszyły na wschód pierwsze transporty rodzin polskich osadników oraz leśniczych. Scenariusz był na ogół ten sam: na podstawie przygotowanych uprzednio list do mieszkań lub chałup przyszłych ofiar wpadały w nocy lub skoro świt grupy uzbrojonych NKWD-zistów i ładowały zaskoczonych we śnie ludzi do sań (był trzaskający mróz), aby odstawić ich do wagonów bydlęcych ustawionych na najbliższej stacji kolejowej. NKWD-zistom towarzyszyli rosyjskim zwyczajem tzw. poniatyje, czyli świadkowie przeszukania, rekrutujący się z miejscowych mniejszości narodowych - Białorusinów, Ukraińców czy Żydów, w imię wyzwolenia których od polskiego panowania wkroczyła właśnie na te tereny 17 września 1939 roku Armia Czerwona. Ponieważ niezbadane są wyroki sowieckiej sprawiedliwości, jej karząca ręka ogarnęła w następnych terminach obok najliczniejszych w owych transportach Polaków również i przedstawicieli tych mniejszości. Droga do miejsca zesłania trwała długie tygodnie głodu i pragnienia. Na postojach zostawiano trupy swoich najbliższych, zmarłych w drodze i wyrzucanych w pośpiechu z wagonu bez prawa uczestniczenia w pogrzebie. Śmierć była ich udziałem również na miejscu w posiołku jako miejscu przymusowego pobytu bez prawa go opuszczania. Rodzice moich kolegów z polskiego sierocińca w Stawropolu nad Wołgą byli w większości ludźmi nawykłymi do pracy fizycznej, ale zmarli dość szybko z ciężkiej pracy ponad siły na wyrębie lasu w obwodzie archangielskim, z głodu, chłodu i dziesiątkującego ich tyfusu. Taki sam był los innych zesłańców zagarniętych przez NKWD w kolejnych trzech akcjach wywózkowych. Wszyscy oni mieli szczęście w nieszczęściu, gdyż w czerwcu 1941 roku Hitler napadł na Związek Rad i Stalin był zmuszony do podpisania porozumienia z premierem polskiego rządu na uchodźstwie gen. Władysławem Sikorskim i udzielił Bogu ducha winnym Polakom amnestii. Takiego szczęścia nie mieli Polacy represjonowani w tym samym trybie przed II wojną światową, kiedy Stalin zlikwidował dwa autonomiczne okręgi polskie na Białorusi i Ukrainie, noszące imiona dwóch polskich bolszewików Feliksa Dzierżyńskiego (na Mińszczyźnie) i Juliana Marchlewskiego (na Podolu). Ich wywieziono w 1937 roku w ramach czystek prowadzonych przez ówczesnego szefa NKWD Nikołaja Jeżowa do północnego Kazachstanu w podobnych morderczych warunkach. Przebywają tam do dnia dzisiejszego. Nie wiele lepszy był los Polaków z przyłączonych do ZSRR Kresów Wschodnich oraz z terenów Polski środkowej wywiezionych na Sybir za przynależność do Armii Krajowej lub w ramach antypolskiej czystki. W PRL obowiązywała wieczysta przyjaźń polsko-radziecka, ale na terenie ZSRR polskość była tępiona. Mieszkających na terenie Ukrainy i Białorusi Polaków nie tylko zmuszono do przyjęcia obywatelstwa sowieckiego, ale zmieniano im w trybie przymusowym urzędowy zapis narodowości z polskiej na białoruską lub ukraińską, a nawet na rosyjską. Kto się nie podporządkował, wyjeżdżał na Sybir (jedynie w republikach bałtyckich, gdzie Rosjanie mieli problemy z biernym oporem miejscowej ludności, Polacy mieli pewne prawa, gdyż sowieccy okupanci liczyli na nich, że dadzą się wykorzystać jako V kolumna). W 1969 roku rozmawiałem z byłym AK-owcem wywiezionym w 1945 roku przez NKWD do obozu jenieckiego pod Murmańskiem. Ponieważ interesowała mnie stopa śmiertelności wśród polskich więźniów, odpowiedział, że była bardzo wysoka. Większość Polaków nie przeżyła tego obozu, umierając w ciągu kilku lat uwiezienia. Zaiste, jak to określił kapelan Rodzin Katyńskich, ksiądz prałat Zdzisław Peszkowski, polska Golgota Wschodu. Symbolizuje to pomnik Wywiezionych na Wschód przy ul. Muranowskiej w Warszawie, postawiony staraniami nieodżałowanego, śp. Wojciecha Ziembińskiego. Przedstawia on wagon wypełniony krzyżami cmentarnymi, symbolizującymi naszych rodaków konwojowanych przez NKWD w drodze na zatracenie. Niestety, młode pokolenie Polaków dość obojętnie traktuje cierpienia poprzednich pokoleń, gdyż lewicowe środki przekazu wzorem PRL-owskiej propagandy starają się przemilczeć te sprawy. Dlatego rocznicę wywózki Polaków na Wschód obchodzą jedynie Sybiracy zrzeszeni w swym związku.

Antoni Zambrowski

Jest to pełen tekst artykułu AZ, który ukazał się ze skrótami w tygodniku "Nasza Polska".

Komentarz (0)